The boys are back in town… Lees hun interessant relaas!

Kristof Jorissen en Jeroen Hermans zijn terug in België na hun Togolees avontuur. Ze schreven er een boeiend verslag van…

Analyse en optimalisatie van een verwerkingsproces voor thee in Sichem

Wist u dat er jaarlijks twee miljoen mensen sterven aan malaria? Het is nog altijd de dodelijkste besmettelijke ziekte ter wereld en er moet dringend naar een oplossing worden gezocht. Sichem, een landbouwgemeenschap in Togo, kweekt de plant Artemisia en maakt daarvan een kruidenthee die als preventief en zelfs genezend middel kan geconsumeerd worden. Hoewel er reeds een nobelprijs werd uitgereikt aan Youyou Tu voor haar werk rond Artemisia, werd de effectiviteit van de plant nog te weinig onderzocht waardoor het in de medische wereld nog niet ingeburgerd is, maar de vraag naar de Artemisiathee stijgt in de omgeving van Sichem enorm.

Kleine kadering

Het project speelt zich af in het West-Afrikaanse land Togo in een landbouwgemeenschap genaamd Sichem. Deze gemeenschap bevindt zich op een 20-tal kilometer van de hoofdstad Lomé. Om het land te kaderen, vergelijken we het even met België op basis van de Human Development Index. Het is een lijst van 189 landen die rekening houdt met onder andere armoede, analfabetisme, levensverwachting, gezondheidszorg… België staat hierbij op een 17de plaats terwijl Togo op plaats 165 staat.

Malaria & Artemisia

Jaarlijks worden er 300-500 miljoen personen besmet met malaria waarvan er ongeveer 2 miljoen mensen sterven. 90% hiervan zijn jonge kinderen en 80% van de sterftegevallen komen voor in Afrika. Deze frappante cijfers laten duidelijk zien dat het enorm problematisch is en er nog steeds geen sluitende oplossing voor gevonden is. Men heeft in de ontwikkelingslanden niet de middelen om zich preventief te beschermen of te genezen van de ziekte. De actuele middelen die gebruikt worden om malaria te bestrijden zijn enerzijds de medicijnen zoals bijvoorbeeld Malarone en anderzijds de muggenwerende producten zoals DEET. Maar deze middelen zijn vaak niet doeltreffend. De muggen zijn behoorlijk immuun geworden tegen insecticiden en daarbij kunnen deze ook voor de mens gezondheidsproblemen veroorzaken. Daarnaast hebben de medicijnen vele mogelijke bijwerkingen en is het ook zeer slecht om deze op continue basis in te nemen. Verder zijn de pillen ook moeilijk te verkrijgen en is de prijs zeer hoog.  

Artemisia zou een zeer goede oplossing kunnen zijn in de strijd tegen malaria. Dit zijn plantensoorten met heel veel actieve en helende stoffen. Zo kan men in de armere landen zelf de planten telen om deze na verwerking dan in te nemen als preventie tegen of behandeling van malaria. Maar de Artemisiaplant en zijn nut is nog niet gekend door de lokale bevolking. Ook in Europa zijn de medicijnen niet goedkoop en zou de inbreng van Artemisia in de farmacie-industrie de kosten sterk kunnen verminderen. De hoofdreden waarom dit nog steeds niet gebeurd is, is omdat er nog niet genoeg onderzoek naar gedaan is.

In Sichem teelt men twee plantensoorten: Artemisia Annua en Artemisia Afra. Men verwerkt ze tot een kruidenthee. De combinatie van de twee planten zorgt voor een efficiënt en goedkoop medicijn tegen malaria. Uit ervaring blijkt het echt wel te werken! De stagiairs die in Sichem bijvoorbeeld aan ontwikkelingshulp doen, schakelen vaak over van de medicijnen naar de Artemisiathee en met succes!

Wat is ons plan?

Als ingenieursstudenten hebben we de lokale bevolking proberen te helpen door het verwerkingsproces van plant tot thee te analyseren. Daarna zijn we gaan onderzoeken op welke manier we dit proces kunnen optimaliseren, zodat men beter aan de vraag naar Artemisiathee kan voldoen. Ons uiteindelijke doel was dan om ons idee te gaan realiseren in Sichem.

Momenteel is er maar één grote hakselaar aanwezig in Sichem die de planten versnippert tot kleine stukjes. De huidige machine is zwaar en onverplaatsbaar, wat maakt dat alle naburige dorpen de afstand van en naar Sichem moeten maken om de planten te kunnen verwerken. Hierdoor wordt de machine vaak overbelast. Sommige dorpen verwerken de Artemisiaoogst daarom vaak volledig handmatig met een machete. Dit levert niet altijd de beste resultaten op en is zeer arbeidsintensief. Daarom was ons idee om een kleine, mobiele hakselaar te maken. Deze kan dan in één van de omliggende dorpen gebruikt worden. De druk op de reeds bestaande snijmachine zal verlagen. Ook het transport en de arbeidskracht van de lokale bevolking zal afnemen waardoor er beter aan de vraag naar de Artemisiathee voldaan kan worden.

Aan het werk!

Na een grondige SWOT-analyse over soorten hakselaars, zijn we op papier ons concept beginnen schetsen. Na enkele weken was het ontwerp af en hebben we dit in 3D getekend op het computerprogramma Pro Engineer. Hierna volgde dan de realisatie van deze machine in Sichem.

3D tekening ontwerp

Het moeilijke aan het realiseren van deze machine in Togo was dat het moest uitgevoerd worden met de beperkte technieken en materialen die er ter beschikking waren. Dit wordt snel over het hoofd gezien, maar valt niet te onderschatten. De gehele installatie is gemaakt in Sichem met materialen die we vooral in de hoofdstad Lomé hebben gevonden. Op die manier zijn alle materialen voorhanden voor de lokale bevolking. We hebben ook ingezet op kennisoverdracht door lokale werklieden de machine te laten (helpen) bouwen. Op deze manier kan er, als het gebruik van de machine een succes blijkt, overgegaan worden tot het dupliceren van de hakselaar.

Wordt hij al gebruikt?

Zoals jullie in de foto’s kunnen zien is de verwezenlijking van de installatie zeker en vast gelukt! Maar één van de twee motoren was te zwak om de machine optimaal te laten werken en er was te weinig tijd om onze nieuwe motor te monteren en de testen uit te voeren. In principe zou de elektromotor ook zonder onze hulp gemonteerd kunnen worden maar dit is voorlopig nog niet gebeurd. We zouden graag ons project willen afwerken zodat de lokale bevolking er ook iets aan heeft.